Chạy Trail và những lưu ý khi chọn đồ

Chạy Trail là gì? 
Chạy trail hay còn gọi là chạy bộ địa hình thường là chạy bộ ở những địa hình không bằng phẳng và ngoài thiên nhiên, rừng núi, chủ yếu trên các đường mòn của dân địa phương và dân leo núi dã ngoại.  Khác với chạy bộ đường bằng (road running), chạy trail đòi hỏi sự chủ động về trang bị nhu yếu phẩm cá nhân và sự an toàn tối thiểu vì sự hỗ trợ dọc đường thường không có sẵn. Ngoài ra chạy trail mang lại trải nghiệm không thể có ở trong phòng tập hay chạy trong thành phố là không khí trong lành và cảnh quan tuyệt vời và cả văn hoá địa phương

Những năm gầy đây chạy trail phát triển mạnh và là môn thể thao cuốn hút và hấp dẫn bởi nhiều cự ly siêu việt dã (ultra marathon)

A. Những yếu tố cân nhắc khi chọn giày chạy Trail
Giày chạy Trail là một trong những yếu tố quan trọng nhất và dành được nhiều sự quan tâm nhất từ runners khi tham gia môn thể thao này

Chọn size giày
Một đôi giày chạy trail cần tạo cảm giác ôm tốt phần vòm chân và ôm khít phần gót chân nhằm tránh tình trạng trượt & lật gót khi chạy qua các địa hình.
Không giống như cách chọn giày chạy road, giày chạy trail cần phần chân trước rộng hơn để tránh tình trạng nở của các ngón chân và không gian phần mũi dư đủ khi downhill. Hầu hết mọi người chạy trail đều khuyên chọn đôi giày có độ rộng từ đầu ngón chân đến thành giày ít nhất từ 1 - 1.5 size (hoặc tối thiểu dư 1cm từ mũi giày tới mũi chân)




Nên chọn giày với khoảng cách dư tới mũi giày tầm 1.0 - 1.5 size - khoảng cách an toàn cho chạy Trail ngay cả khi down hill (xuống dốc).
 

Phần đệm (thuật ngữ phổ biến cushioning/ cushioned)
Giống như giày chạy road, giày chạy trail cũng có nhiều độ dày và công nghệ đệm của midsole (midsole là phần đệm giữa chân và đế ngoài của giày). Mục đích của phần đệm là giảm chấn, tăng độ hoàn trả lực, tối ưu sự thoải mái và giảm thiểu chấn thương lên đôi chân




 

Những hãng giày khác nhau đều đưa ra những khái niệm thiết kế khác nhau và nhiều công nghệ mới đáp ứng nhu cầu của Trail Runners cũng như đưa ra công cụ tốt nhất để ultra runners đạt những cự ly xa nhất với thành tích tốt nhất.




Độ bám (Traction)

Độ bám là yếu tố quan trọng nhất của tất cả các đôi giày chạy trail - khi chúng ta đối mặt với nhiều loại địa hình khác nhau.
Có những đôi thiết kế vân đế phẳng và nhỏ, diện tích lớn tương đối giống với những đôi giày chạy road hằng ngày phù hợp cho đường mòn nhẹ, ít chướng ngại vật và không yêu cầu kĩ thuật cao

Một số có vân đế cao, sâu, cứng có thể dẫm sâu và bám chắc vào địa hình mềm, ướt sình lầy.
Một số có vân đế đa chiều cho phép chân bạn bám chắc vào những địa hình gồ ghề, trên bề mặt những phiến đá lớn, các dốc hoặc sỏi trơn trượt

Đế giày chạy Trail được thừa hưởng và lai giữa giày chạy road và outdoor, tạo nên một loại đế có độ mềm tốt, linh động như giày chạy road,
có khả năng chống đâm xuyên, bám tốt như giày outdoor, và độ bào mòn tốt của những công nghệ cao su hiện đại


giày chạy trail
Một số công nghệ đế nổi tiếng được ứng dụng trong giày chạy Trail như Vibram (phổ biến nhất),
Michelin, Continental hoặc những công nghệ phát triển độc quyền của mỗi hãng

Sự bảo vệ (Protection)

Đây là sự khác biệt lớn giữa giày chạy road và trail, trong khi chạy road bạn không phải quan tâm tới thứ gì có thể làm bạn tổn thương trên những con đường trống trơn, thì Trail là một khái niệm hoàn toàn khác, mọi thứ bạn đều không thể đoán trước và kiểm soát 100% được. Đó là những con đường mòn lần đầu tiên bạn chạy, rất nhiều vật cản, vật sắc nhọn có thể làm tổn thương chân bạn. Vì thế ngoài những yếu tốt về độ linh hoạt trong chạy bộ những dôi giày trail còn phải chú trọng tăng cường sự bảo vệ cho đôi chân của bạn khi di chuyển vào những cung đường off-road

Có khá nhiều yếu tố về sự bảo vệ mà các vận động viên cần quan tâm khi tìm mua một đôi giày chạy trail. Đầu tiên là đôi giày có rock plate (một đĩa mỏng thường làm từ vật liệu cardbon hoặc nhựa TPU đặt ở giữa phần midsole) giúp bảo vệ, tránh tổn hại bàn chân khỏi đá sắc nhọn và những vật đâm xuyên từ dưới đất. Những đôi giày Trail có trang bị Rock Plate thường có độ an toàn cao hơn, nhưng bù lại sẽ có trọng lượng lớn hơn và kém linh hoạt hơn một chút. Tuy nhiên một số hãng tin rằng một midsole dày cùng bộ đế chắc chắn đủ sức bảo vệ bàn chân, thường những đôi giày như thế này thường phải có độ đệm tương đối dày và êm, và outsole (phần đế cao su ngoài cùng) cũng rất bền bỉ và chắc chắn

rock plate là gì, giày chạy trail
rock plate được trang bị ở Altra Lone Peak 4.0 

Toe guard (phần cao su gia cố đặt ở mũi giày) là thứ không nên thiếu, nó bảo vệ chân trước những va chạm không thể tránh khỏi với vật cản trên đường trail

Hầu hết các đôi giày chạy bộ cũng cung cấp bảo vệ bằng một miếng đệm chân được gia cố và các bên chống mài mòn. Đường trail càng nhiều đá và độ khó cao, bạn càng muốn nhiều sự bảo vệ từ đôi giày. Tuy nhiên càng nhiều sự bảo vệ thì trọng lượng càng tăng, đó là điều mọi người nên cân nhắc khi chọn cho mình một giày chạy trail ưng ý

 

B. Kiểu giày Trail phổ biến 

Giày chạy Trail thường được phân loại thành 4 kiểu sau: 

kiểu giày chạy trail

Trail Nhẹ 

Một số dòng Trail nhẹ điển hình, thường có vân đế khá nhẹ nhàng, lý tưởng với địa hình trail không quá phức tạp, và thời gian luyện tập không quá dài. Việc tập luyện bằng những dòng barefoot hoặc minimal cũng giúp ích nhiều để phát triển nhóm cơ phục vụ những cự ly trail chạy dài 

chọn giày chạy trail

 

Đa địa hình 

Đây là một kiểu địa hình trail phổ biến ở Việt Nam, khi mà quãng đường dài thường trải qua những đường trail dốc của sườn núi, những đoạn đường đất đá, đường cỏ, lá, bùn và thậm chí qua những quãng đường dân sinh trải bê tông 

Một số những đôi giày trail đa địa hình tiêu biểu  được Running Warehouse liệt kê
 


hình ảnh trail runner được chụp bởi Activ

Nền đất cứng 

Địa hình nền đất cứng (thuật ngữ Hard Ground - HG) gồm nhiều địa hình off-road khô, gồ ghề, sỏi đá, đá granite, đá răm. Giày thiết kế cho dạng địa hình này thường chú trọng vào cushion (đệm) ở midsole và vân đế (outsole lugs) không quá dài, thường ở mức 2 - 4mm

Một số mẫu giày Hard Trail tiêu biểu được giới thiệu bởi Running Warehouse 

giày Trail cho Hard Ground

giày trail cho Hard Ground, Altra Olumpus 2.5

 

Nền đất mềm 

Khác hoàn toàn với nền đất cứng, nền đất mềm thường có sự xuất hiện của bùn, lầy, và độ ẩm cao dễ trơn trượt. Để khắc phục địa hình này, những đôi giày thiết kế cho dạng địa hình này thường có vân đế sâu (4 - 5mm) để đảm bảo độ bám tốt trên những đoạn lên và xuống dốc, giúp cơ thể giữ thăng bằng tốt

Những đôi giày Soft Trail tiêu biểu được Running Warehouse giới thiệu 

 


Trail Runner cự ly 42km được chụp bởi Activ tại giải VTM 2019


C. Những trang bị khác cần thiết khi chạy trail 
Có thể bạn là người mới, những trang bị tối giản cần thiết cho buổi tập luyện và tham gia chạy trail là vừa đủ. Còn đối với những trail runners với kì vọng thành tích cao và cự ly xa việc lựa chọn đồ tham gia chạy trail được cân nhắc rất kỹ

Cùng tham khảo check list (danh sách) những vật dụng cần thiết cho những cự ly 10km - 100km được xây dựng và tham khảo nhiều vận động viên 

chuan bi do chay trail VTM VJM VMM DLUT

1. Giày chạy Trail: các bạn có thể chọn giày có độ phù hợp cao với mình và đường chạy với hướng dẫn hữu ích ở trên 
2. Đồng hồ GPS: thường mọi người dùng Garmin, Suunto lưu ý thời lượng pin của mỗi dòng cho cự ly phù hợp, và cân nhắc một số dòng có chức năng định vị dẫn đường nếu điều đó làm bạn dễ dàng và an tâm hơn khi chạy 


                     



3. Quần chạy Trail: quần bó được sử dụng phổ biến cho dáng gọn chánh được những cọ xát và mắc vào cành cây khi di chuyển, tránh chaffing (cọ sát) hiệu quả giữa 2 đùi trên

4. Áo chạy: sử dụng áo chạy hàng ngày, áo của giải.. là những áo có tính chất mau khô, thoáng khí, thoát nhiệt tốt, hoặc ở phân khúc cao có những dòng áo chạy trail chuyên dụng 



5. Vest chạy Trail: vest chạy gần như bắt buộc ở các giải lớn cho các cự ly 42km trở lên, với thời gian di chuyển chính từ 6 - 30 tiếng  

6. Belt chạy Trail: belt chạy trail cần thiết ngay cả khi có vest hoặc không, có thể mang bình nước mềm, là nơi gắn gậy hiệu quả 


           


7. Bình mềm softflask: bình mềm hiệu quả, gọn, chiếm ít không gian 

 

bình mềm softflask


8. Năng lượng, điện giải: những lựa chọn hàng đầu của Trail Runners như Hammer có đủ hệ sinh thái sản phẩm gồm:  Gel, viên muối, thức uống hồi phục sau chạy Trail, hoặc GU gel, GU roctane, viên muối Saltstick), mọi người cũng có thể mang thêm Chocolate 


Bạn có thể nhận được sự tư vấn đầy đủ những gói năng lượng cần thiết cho cự ly và cường độ luyện tập của mình ở Activ 

9. Gậy chạy Trail: cần thiết cho những cự ly xa và độ cao chênh lệch lớn (elevation gain) giúp trợ tải cơ thể lên đôi chân khi leo dốc, hạn chế căng cơ và chuột rút hiệu quả hơn 

Hiện Black Diamond và Gipron được ưa chuộng nhất với trọng lượng nhẹ và độ bền cao, luôn là lựa chọn hàng đầu của khách hàng 
gậy chạy trail GIPRON 310 MontBlancgậy Black Diamond Distance ZVietnam Trail Marathon

10. Mũ chạy dạng thường hoặc visor (trọng lượng nhẹ, chất liệu không giữ nước, khả năng chống nắng và UV hiệu quả) 


mu Visor 2XU run cap


11. Điện thoại: thiết bị thiết yếu cho phần lớn những runner khi di chuyển vào cung đường ít người sinh sống, cần thiết khi bị lạc, cần trợ giúp và hoạt động tìm kiếm  cứu trợ
12. Vaseline, kem chống nắng: tưởng chừng như phụ kiện không cần thiết nhưng vaseline là chất bôi trơn hữu hiệu cho những runners chạy cự ly dài, vaseline giúp bôi trơn lách, những khe ngón chân, bẹn...rất hiệu quả. Kem chống nắng cần thiết cho chị em bảo vệ làn da nhạy cảm khi thời tiết nhiều nắng
13. Tất chạy trail hoặc tất 5 ngón: 2 thương hiệu tất 5 ngón đình đám mà trail runners cực ưa chuộng là INJINJI (US) và Yamatune (Japan) 


tat 5 ngon injinjitat 5 ngon yamatune

14. Áo gió/ áo mưa: cần thiết khi giải diễn ra trong thời tiết lạnh, nhiều sương, mưa phùn và thời tiết xấu), có thể đựng gọn áo mưa trong vest chạy và belt chạy 
15. Kính chạy bộ/ kính cận sơ cua: Kính chạy bộ nhẹ, bám tốt, phân cực giúp tầm nhìn tốt hơn, chống nắng hiệu quả 
16. Đèn đeo đầu/ đèn pin và pin: Đèn đeo đầu bắt buộc ở nhiều cự ly dài như 42km - 100km, tuy nhiên runners ở cự ly 42km vẫn được khuyên dùng khi xuất phát quá sớm hoặc có thể về trong đêm tối khi bị chấn thương, cũng như cách báo hiệu hiệu quả. Đèn ONnight đội đầu với độ sáng 80Lumens, thời lượng 10 - 15 tiếng bạn có thể dễ dàng mua tại Decathlon hoặc tại Activ Store 

đèn đội đầu ONnight


17. Khăn đa năng mồ hôi: lau mồ hôi, che cổ, che đầu đa năng
18. Ống tay, Bó đùi, Bó Caft: ống tay chống nắng, giảm cọ xước trực tiếp với cây cối, Bó đùi và caft cần thiết với nhiều runners giúp bó chắc cơ, tránh cơ lắc ngang gây mỏi cơ sớm hơn, chống cọ xước với cây cỏ trên đường chạy. Bó calf 2XU và Compressport ở phân khúc cao hơn nhưng có những hiệu quả tốt hơn
19. Tiền lẻ: một vài trăm nghìn tiền lẻ luôn mang lại sự yên tâm trong quá trình di chuyển với bất kỳ sự cố gì có thể diễn ra
20. Còi báo hiệu: cần thiết cho việc báo hiệu cứu nạn, lạc đường 

Ở Activ, đội ngũ tư vấn viên đều là runners (từng tham gia 21km, 42km) am hiểu sản phẩm có khả năng tư vấn đầy đủ cho các bạn về những set đồ chạy trail 

 

Refer tới bài viết Những giải chạy Trail Nổi tiếng thế giới 
Refer tới bài viết Top những giải Marathon ở Việt Nam 

--
By Vu Tung, Sơn Hoàng, Running Advisor at Activ Store 
Nguồn tham khảo: 
https://www.runnersworld.com/gear/a22115120/best-trail-running-shoes/
https://www.runningshoesguru.com
 

" /> My Title page contents